أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

118

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

مهمّه يعنى در ترجيح مكهء مشرفه و مدينه منوّره به يكديگر اختلاف كرده‌اند . امام اعظم و امام شافعى و امام احمد بن حنبل اين حديث شريف را « صلوة فى مسجدى هذا افضل من الف صلوة فى ما سواه من المساجد الّا المسجد الحرام و صلوة فى المسجد الحرام افضل من ماة الف صلوة فى مسجدى » دست‌آويز كرده و افضليّت مكه مكرمه را به مدينه منوّره اعتقاد و اختيار نموده‌اند و گفته‌اند به علت اينكه ماء حيات طاهره از آن منبع منيع منفجر و شارق عالم افروز اسلام از آن برج رفيع درخشان و منتشر شده است ؛ واقعا حضرت خالق منّان آن بقعهء مقدّسه را فضايل جليله و خصايل جميله‌اى چند انعام و احسان فرموده‌اند . مسجد الحرام سيّد مساجد سائره و بقعه مباركهء كعبه نيز كه قبلهء احيا و اموات است بهترين بيوت مقدّسهء ديگر است . آن مهبط وحى جليل مجمع انبيا و مقبر رسل و اوليا بوده بواسطهء اين آيه كريمهء منيفه إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً « 1 » به بلاد سائره مرجّح است . خاطره در اين بحث ممكن نيست كه سؤال آتى الذكر به خاطر انسان خطور نكند . سؤال : آيا ممكن است كه ميان آيه كريمهء فوق را با آيهء كريمهء وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ « 2 » جمع نمود كه بيت معظّم در يكى از اينها به ناس و در ديگرى به حضرت واجب الوجود مضاف است . چواب : همانا كه حضرت اقدس اعلى در اين دو آيه كريمه اشاره و اعلام مىفرمايد كه اى مؤمن موحّد اگرچه بيت محترم از من است ولى من آن را براى منفعت خود وضع و تأسيس ننمودم ؛ زيرا كه محتاج به آن نيستم ؛ بلكه او را براى تو بنا نهادم كه براى اينكه بر من دعا نماى او را از براى خود قبله و سجده‌گاه قرار دهى . انتهى . بيت شريف در آيهء كريمهء إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ به لفظ مبارك ياد و تذكار شده است از اين

--> ( 1 ) . آل عمران / 96 - 97 . ( 2 ) . حجّ / 26 .